بعضی فیلمها از خشم ساخته میشوند. Offender یکی از آنهاست. خشم یک مرد جوان که همه چیزش را از دست داده، خشم نسلی که احساس میکند سیستم هیچوقت برایش کار نکرده، و خشم یک جامعه که بعد از شورشهای ۲۰۱۱ لندن هنوز نمیدانست با جوانانش چه کند. ران اسکالپلو در اولین فیلم بلندش، این خشم را به درون دیوارهای یک Young Offenders Institution میبرد و تماشاگر را وادار میکند با پیامدهای آن روبهرو شود.
تامی نیکس (جو کول) تصمیم میگیرد عمداً خودش را به زندان بیندازد. نه برای فرار از چیزی، بلکه برای رسیدن به کسانی که زندگیاش را نابود کردهاند. این انتخاب، نقطه شروع فیلم و همزمان نقطه پایان هر توهمی درباره عدالت رسمی است. برای اطلاعات کامل فیلم و لینکهای دانلود میتوانید به صفحه فیلم Offender مراجعه کنید.
چرا این فیلم هنوز ارزش دیدن و بحث دارد؟
Offender در سال ۲۰۱۲ اکران شد؛ فقط یک سال بعد از شورشهای سراسری انگلیس. فیلم از آن شورشها بهعنوان پسزمینه استفاده میکند، اما تمرکز اصلیاش روی پیامدهاست: جوانانی که در جریان آشوب دستگیر شدند، وارد سیستمی شدند که خودش خشونت را بازتولید میکند. اسکالپلو و فیلمنامهنویس پل ون کارتر، آگاهانه به سنت فیلمهایی مثل Scum آلن کلارک نزدیک میشوند، اما تلاش میکنند آن را برای دهه ۲۰۱۰ بهروز کنند.
نتیجه فیلمی است که گاهی خام و پیشبینیپذیر به نظر میرسد، اما در بهترین لحظاتش، حس خفگی و بیپناهی زندان جوانان را بهخوبی منتقل میکند. جو کول، که هنوز به شهرت Peaky Blinders نرسیده بود، عملکردی خام، فیزیکی و متقاعدکننده ارائه میدهد که ستون فقرات فیلم است.
تامی نیکس و منطق انتقام
تامی در ابتدای فیلم مردی است که سعی میکند از دردسر دور بماند. نامزد باردارش الی (کیمبرلی نیکسون) مورد حمله قرار میگیرد، جنین از دست میرود و رابطه از هم میپاشد. خشم تامی نه ناگهانی، بلکه انباشته است. او دیگر به پلیس یا دادگاه اعتماد ندارد. تنها راهی که برایش باقی مانده، ورود به همان فضایی است که مهاجمان در آن زندگی میکنند.
این انتخاب، او را از قربانی به شکارچی تبدیل میکند. اما فیلم هوشمندانه نشان میدهد که این تبدیل بیهزینه نیست. تامی بهتدریج زبان و قوانین نانوشته زندان را یاد میگیرد. خشونت برایش عادی میشود. نگاهش سردتر میشود. جو کول این تحول را با کمترین دیالوگ و بیشترین زبان بدن بازی میکند. ما شاهد مردی هستیم که برای رسیدن به عدالت، بخش مهمی از انسانیتش را قربانی میکند.
زندان بهعنوان ماشین بازتولید خشونت
Young Offenders Institution در Offender جایی برای اصلاح نیست. جایی است که سلسلهمراتب خشونتآمیز حاکم است، نگهبانان فاسدند (نقش شون دولی بهعنوان Nash یکی از نفرتانگیزترین شخصیتهای فیلم است) و جوانان یا باید عضو باند شوند یا له شوند. فیلم بهوضوح نشان میدهد که سیستم نه تنها مشکل را حل نمیکند، بلکه آن را تشدید میکند.
جیک (English Frank) بهعنوان رهبر باند، تجسم این منطق است: خشونت، قدرت و بقا. در مقابل، شخصیتهایی مثل میسون که به اسلام روی میآورد تا راه دیگری پیدا کند، نشان میدهند که حتی در این محیط، جستوجوی معنا ممکن است، هرچند شکننده و نامطمئن باشد.
شورشهای ۲۰۱۱ بهعنوان زخم باز
فیلم شورشها را نه بهعنوان اعتراض سیاسی خالص و نه صرفاً بهعنوان هرجومرج جنایتکارانه تصویر میکند. آنها پسزمینهای هستند که فرصت را برای خشونت opportunistic فراهم کردند. تامی در میان آشوب پلیس را میزند تا وارد سیستم شود. این انتخاب، هم عملی و هم نمادین است: او از نظم رسمی خارج میشود چون دیگر به آن اعتقاد ندارد.
برخی منتقدان فیلم را به سادهسازی شورشها متهم کردند. اما اسکالپلو بیشتر به پیامدهای فردی علاقهمند است تا تحلیل جامعهشناختی گسترده. او نشان میدهد که وقتی اعتماد به نهادها از بین میرود، انتقام شخصی جذابترین (و خطرناکترین) گزینه به نظر میرسد.
زبان بصری و فضای خفهکننده
دوربین اغلب نزدیک و ناپایدار است. نورپردازی تیره و فضاهای تنگ زندان حس کلاستروفوبیا ایجاد میکنند. صحنههای خشونت سریع و بدون زیباییشناسی اغراقآمیز فیلمبرداری شدهاند. این انتخاب باعث میشود خشونت نه تماشایی، بلکه کثیف و واقعی به نظر برسد. موسیقی نیز بیشتر تنش را تقویت میکند تا احساس حماسی بسازد.
فیلم گاهی در دام کلیشههای ژانر زندان میافتد، اما وقتی روی چهره تامی و تصمیمات لحظهبهلحظهاش تمرکز میکند، قدرت واقعیاش را نشان میدهد.
پایان و هزینه انتقام
هشدار اسپویل
تامی به هدفش میرسد، اما فیلم پیروزی را جشن نمیگیرد. او تغییر کرده. چیزی در او شکسته است. فیلم با این پرسش تمام میشود که آیا انتقام واقعاً چیزی را ترمیم کرد یا فقط چرخه را ادامه داد. تامی حالا بخشی از همان سیستمی است که از آن متنفر بود. این پایان تلخ و بدون رستگاری، یکی از صادقانهترین انتخابهای فیلم است.
میراث و جایگاه فیلم
Offender هرگز تبدیل به یک کلاسیک نشد. نقدها مختلط بودند: برخی آن را تریلر انتقام محکم دانستند و برخی دیگر طرح را غیرقابلباور و شخصیتها را سطحی خواندند. اما عملکرد جو کول توجه بسیاری را جلب کرد و فیلم بهعنوان یکی از تلاشهای سینمای بریتانیا برای پرداختن به زخمهای شورشهای ۲۰۱۱ باقی ماند.
در مقایسه با Scum آلن کلارک، Offender خشم کمتری به سیستم دارد و بیشتر روی درام شخصی متمرکز است. با این حال، هنوز هم تصویری تلخ از نسلی ارائه میدهد که احساس میکند تنها راه بقا، خشونت است.
جمعبندی
Offender فیلمی کامل نیست. گاهی خام است، گاهی پیشبینیپذیر. اما خشم صادقانهای در آن جریان دارد و جو کول آن خشم را به چیزی قابللمس تبدیل میکند. فیلم درباره مردی است که برای گرفتن عدالت، خودش را به هیولا تبدیل میکند و در نهایت میفهمد که هیولا شدن آسانتر از التیام یافتن است.
برای کسانی که میخواهند خود تجربه فیلم را پشت سر بگذارند، صفحه فیلم Offender اطلاعات کامل را در اختیار دارد.